“..ดอกเข้าพรรษา..”

ID: 68

“..ดอกเข้าพรรษา..”

งานวัฒนธรรมประเพณีหนึ่งเดียวในโลก "ตักบาตรดอกไม้"้ ที่พุทธศาสนิกชนชาว อำเภอพระพุทธบาทจังหวัดสระบุรี ยึดถือสืบทอดกันมาตั้งแต่โบราณกาล งานดังกล่าวจะจัดขึ้นในช่วงวันเข้าพรรษา ของทุกปี และที่แปลกอย่างยิ่งคือ ระหว่างวันเข้าพรรษาจะมีดอกไม้ชนิดหนึ่ง และขึ้นอยู่ทั่วไปบริเวณแนวเขา โดยรอบมณฑป "รอยพระพุทธบาท" ขององค์สัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้น ดังนั้นพี่น้องประชาชนชาวพระพุทธบาทจึงเรียกขานดอกไม้ชนิดนี้ว่า"ดอกเข้าพรรษา"

เมื่อถึงเทศกาลเข้าพรรษาของแต่ละปี จะมีดอกไม้ชนิดหนึ่ง ออกดอกสีขาว เป็นช่อเล็กๆ ถ้าดอกนั้น อยู่กับต้นก็จะดูธรรมดาไม่ค่อยน่าสนใจเท่าไร

แต่เมื่อมีคนคิดสร้างสรรนำ ดอกไม้นี้มาจัดรวมกันเป็นชั้นๆ คล้ายบายศรี ก็ดูสวยงาม แปลกตา ไถ่ถามกันพึมพำว่า "ดอกอะไร" แปลกดี ดอกไม้ที่ว่านี้ เรียกกันว่า "หงส์เหิน" หรือ “ดอกเข้าพรรษา” เพราะ จะออกดอกในช่วงเข้าพรรษาพอดี คือ ระหว่าง พฤษภาคม - ตุลาคม อาจจะมีชื่อเรียก แตกต่างกันไปตามท้องถิ่น เช่น กล้วยจ๊ะก่า (ตาก) กล้วยจ๊ะก่าหลวง (ลำพูน) กล้วยเครือคำ (เชียงใหม่) ก้ามปู (พิษณุโลก) ขมิ้นผี หรือ กระทือลิง (ภาคกลาง) ว่านดอกเหลือง (เลย)ดอกเข้าพรรษา (สระบุรี) ที่เรียกว่า "หงส์เหิน" เพราะดอกและเกสรจะมี ลักษณะเหมือนตัวหงส์กำลังจะบิน มีลีลาสง่างาม มีกลีบประดับเรียงตามช่อดอก

แหล่งกำเนิด

หงส์เหิน (Globba winiti) เป็นไม้พื้นเมืองของไทยที่เกิดในป่าร้อนชื้น ภายใต้ร่มเงาไม้ใหญ่หรือ ขึ้นอยู่ตามชายป่า ซึ่งในป่าเมืองไทยมีพืชสกุล Globba ขึ้นกระจายอยู่ทุกภาค อาจมีมากถึง 40 ชนิด จากการสำรวจพบว่า แถบภาคเหนือและภาคกลาง มีความหลากหลายของพันธุ์สูงกว่าภาคอื่นๆ แต่ยังไม่มีการศึกษา ทบทวนด้านอนุกรมวิธาน สำหรับพื้นที่บริเวณภาคเหนือรายงานว่าพบ Globba 3 ช นิด คือ G.nuda, G.purpurascens และ G.reflexa บริเวณป่าทิศตะวันออกดอยสุเทพ นอกจากนี้ พบ G. reflexa หรือที่ชาวบ้าน เรียกว่า "ดอกคำน้อย" ขึ้นตามทุ่งหญ้าที่ค่อนข้างชุ่มชื้น ในภาคเหนือ ตั้งแต่ระดับความสูง 700 - 1,000 เมตร สำหรับ G.nuda พบในป่าผลัดใบ สำหรับ G.pupurascens. นี้จะสร้างหัวเล็กๆ (bulbil) ที่โคนกลีบเลี้ยง และรากจะงอกในขณะที่อยู่บนช่อ เมื่อหัวเล็กๆ นั้นโตเต็มที่ยังสำรวจพบ G.clarkel, G.obscura, G.platystachya. G.purpur-ascens และ G.reflexa ในเขตอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์อีกด้วย สำหรับ G.winitil หรือหงส์เหิน เป็นพันธุ์ที่มีกลีบประดับขนาดใหญ่สีม่วงเข้มและยังมีพันธุ์ที่มีกลีบประดับ สีขาว ซึ่งได้มีการนำ ไปปลูกประดับแพร่หลายไปทั่วโลกแล้ว

ที่มา : http://variety.teenee.com/foodforbrain/15645.html